KRİZ KAPIDA !

economic-crisis-tr_2018734b

İş dünyamız 2015’ e girerken zaten çok ümitli girmemişti ta ki Haziran ayına kadar. Haziran ayında yapılan genel seçimlerin sonucu, iç siyaseti kilitleyince ve sandıktan çözüm yerine düğüm çıkınca tüm hesaplar altüst oldu.

Zaten uzun zamandır stresli günler yaşayan ekonomimiz bu durum karşısında çaresiz bir bekleyişe girdi. Muhtemel bir koalisyon yada erken seçim, düğümü belki kısmen yada tamamen çözecek ama yapılması gerekenler zamanında yapılmadığı veya karar alınmadığı için kaybolan zaman ve oluşan ekonomik zarar nasıl telafi edilecek?

Tabi bizim dışımızda gelişen ve olabilecek sürpriz iç ve dış siyasi, askeri veya ekonomik gelişmeler de haliyle ekonomimizi olumlu yada olumsuz etkileyecek. Tüm bunların ışığı altında hali hazırda yavaşlayan bürokrasi ve piyasalarda oluşan belirsizlik sonucu yaşanan daralma tehlike çanlarının çalmasına sebep oluyor.

economiccrisis

İhracatın yavaşlaması, turizmde özellikle Rus turist kaynaklı gerileme, Suriye ve Irak’ da yaşananların ve göçmenlerin ekonomiye olumsuz etkisi vs. derken ip cambazı misali bu kadar dengeyi hesaplamak beraberinde yüksek riskler ve sorunlar getiriyor. Böyle bir tablo üzerine konuşursak, durduğunuz veya yavaşladığınız zaman sorun veya kriz çıkma olasılığı artmaktadır.

Geçmişe baktığımızda krizlere hiçte yabancı bir ülke değiliz ve oluşan her kriz, fırsatçılar için yeni imkanlar sunmakta ama çoğunluk için yeni toplumsal sorunları beraberinde getirmektedir. Bu gibi durumlarda öncelikle döviz ve faiz artmakta, alım gücü hızla düşmekte, yüksek faizle iç ve dış borç ihtiyacı oluşmakta vs. Sonuçta ekonomik krizler tüm dengeleri ve planları altüst etmekte ve tüm moralleri bozmaktadır.

Bu durumda iş dünyası ne yapacak?

Makro seviyedeki iş dünyası önce ortalığı kızıştırır sonra oluşan tablodan çıkan getiriye ve sonuca bakar buna göre de yeni rotasını belirler. Büyüklere kolay kolay bir şey olmaz ama orta ve alt seviyedeki sermaye için şartlar çok daha zordur.

Bu dönemde en büyük sorun panik ve yanlış hamlelerdir. Tabi şans faktörü önemli olmakla birlikte verilecek kararlar ticari ömrünüzün geleceğini belirler. Zira doğru kararlar size nefes alma imkanı sağlarken yanlış kararlar ticari ömrünüzü sonlandırabilir. Mesela ticari piyasa böyle durumlarda klasik tavırlar sergiler. Nedir bunlar dersek;

Böyle zamanlarda öncelikle herkes dikkatli davranır ve alacakları tahsil etmek derdine düşerken borçlarını uzun vadeye yaymak yada geciktirmek, finansal riskleri azaltmak ve borç faizlerini düşürmek ister. Bu dönemlerde mahkeme süreçleri uzun süreceğinden mümkün mertebe zararın neresinden dönülse kardır düşüncesiyle alacaklı yada borçlularıyla anlaşma yolunu tercih etmek olası zararları azaltır.

crisis

Elde kalan yüksek maliyetli stokları eritmek için yeni ve hızlı kampanyalar yapılır ve az stokla çalışmak tercih edilir.

Ürün çeşitliliği azaltılır, çok satılan ve karlı malların üretimine öncelik verilir ve toplam maliyetler düşürülmeye çalışılır.

Mümkün mertebe bayilerin yada müşterilerin stok tutması teşvik edilir.

Acil ihtiyaç yoksa personel alımı durdurulur.

Çalışanlar için bu durumlar aleyhe işler ve firmalar bu günlerde personel azaltmasına gidebilir.

Tüm masraflar gözden geçirilir, promosyon, çekiliş, prim vs gibi uygulamalar askıya alınır, iptal edilir veya ertelenir.

Maaş zamları düşürülür veya dondurulur.

Yeni yatırımlar aciliyeti yoksa askıya alınır.

Satış hedefleri düşürülür ve düşen cirodan oluşan maliyet artışı gözden geçirilir.

Satışlarda çoğunlukla nakit tercih edilir, vadeler kısa ve alacak miktarı düşük tutulur, vade farkı riskten dolayı yüksek kalır.

Alımlarda ise iştahlı davranılmaz fırsatlar takip ve tercih edilir.

040612autoktonia

Kimi departmanlarda personel içerisinde maaş yerine prim sistemiyle çalışanlar öncelikle tercih edilir.

Bazı işlerin bünye dışına çıkarılmasıyla finansal rahatlama sağlanır.

Personel azaltılması sonucu oluşan istihdam açığı ek mesailerle çözülmeye çalışılır ancak mesai ücretleri beyaz yakalılarda pek verilmeyeceği için bireysel iş yükü artar.

Rakiplerin durumu yakından izlenir ve piyasada atılacak adımlarda gerekirse rekabet koşulları rakiplerle birlikte gözden geçirilir. Şayet ittifak sağlanır ve birlikte hareket edilirse dayanışma olur ve güçlü kalınır aksi halde zayıf halka erken düşer.

Tabi yazdıklarıma daha bir çok madde ilave edilebilir ama sonuçta piyasadaki daralma zorlu günlerin habercisi gibidir. Bu dönemde hazırlıksız yakalananlar ve plansız iş yapanlar yani ciddi riske girenleri zor günler beklemektedir.

Velhasıl kelam zor bir yıl geçirdiğimizi göz önüne alarak güneşli günlerin bir an evvel gelmesini temenni edelim. Birey olarak da sorumluluklarımızın farkına vararak ve yere sağlam basarak gerekli tedbirleri alalım.

Ayağını yorganına göre uzat deyimi böyle günler için olsa gerek!…

Financial-Crisis-1

Advertisements

İSTANBUL AUTOSHOW 2015 VE İZLENİMLERİM

20150521_170101 (2)

Artık 2 yılda bir düzenlenen Autoshow otomotiv sektörüne yeni bir soluk ve canlılık getirmek için güzel bir fırsat peki bunu yeterince değerlendirebiliyor muyuz?

20150521_153449

Yurtdışındaki önemli fuarlar göz önüne alındığında mesela Frankfurt, Paris, Cenevre vs. gibi bizim fuarımız maalesef çok yerel ve etkisiz kalıyor. Firmaların yeterince itibar ve itina göstermediği eksiklikler ve sunumlardan ortaya çıkıyor. Belki beklentilerimiz yüksek ama son yıllarda gerek üretim ve gerekse satış rekorları kıran otomotiv sektörünün bu fuarda bizi heyecanlandırmasını beklemek çok büyük bir beklenti olmasa gerek?

Öncelikle fuarla ilgili izlenimlerimize biletle başlayalım. Sağ olsun sektörün duayenlerinden dostum Hakan ÇAMALAN bize VIP bilet sağlayınca fuara gitmek için ilk adımı attık. Yol arkadaşı olarak sevgili Zafer Bey tüm gün boyunca mükemmel eşlik edince halka tamamlandı ve sıra artık fuara gitmeye kaldı.

Bulutlu ve ılıman bir İstanbul sabahında yola çıktık. 10.30’ da başlayan yol serüvenimiz 12.30’ da fuarın önünde noktalandı. Tabi yol kısa ama süre uzun olunca bol bol muhabbet etme imkanı bulduk ve fuar alanına vardığımızda haliyle acıktık.

20150521_150023

Fuarın yakınlarında ve zamanında iyi bir lokasyonda yer açan meşhur bir fast food firması hazırlıklarını çoktan yapmıştı. Araçların park etmesini önlemek için dışarı konulan masalar, her yeri zincirle kapatmalar vs. Soru sorduğumuzda yeni geldiğini ve çevreyi bilmediğini öğrendiğimiz ek kuvvet personelin şaşkın durumunu görünce yediğimiz menüde alıştığımız standart kaliteyi aramayı bırakarak sadece karnımızı doyurup çıkmaya odaklandık.

Otopark malum İstanbul’ da ciddi bir sıkıntı. Araban varsa trafik ve otopark sorunu kabus gibidir. Basın ve VIP gününde dahi otoparkların doluluğunu görünce halk gününde durum ne olur acaba diye düşünmeden edemiyorsunuz ?

20150521_165943 (2)

Dışarıdaki mücadelemizden sonra fuara girdiğimizde içeride güzel bir müzikle karşılandık ve bir nebze olsun sakinleşerek rahatladık. GSM’ de 4G ve 5G diye tartışma devam ede dursun fuar alanında teknolojik yönlendirmeler ve mobil uygulamaların eksikliğine bir kez daha şahit olduk. Neden bu kadar büyük bütçeli fuarlarda teknoloji bir hayli fakir kalır anlamak çok zor. Kimin nerede olduğunu bilmek ve bulmak için kesinlikle şans gerekiyor. Yön tabelalarını bulabilirseniz ne ala?

Bizde fazla ısrarcı olmadık ve ilk gördüğümüz salona girerek gezintimize başladık. Açıkçası genel olarak önceki yıllardan çok farklı bir görüntü yoktu. Demek ki artık herkes bu fuarı kanıksamış ve beklentiler yüksek değil veya heyecan kalmamış da olabilir. Belki de internet çağı ve bilgiye çabuk ulaşılması sayesinde insanlar vakitlerini daha efektif harcamak istiyor olabilir. Tabi bu sebepler dışında ulaşımı da unutmamak gerekir. Autoshow eskiden Yeşiköy CNR’ da düzenlenirdi ve çok daha uygundu ulaşım için…

Firmaların hitap ettiği müşteri seviyesi yükseldikçe özensizlik ve ziyaretçilerden yada halktan uzaklaşmak yine eskisi gibi süregelen bir tutum maalesef. Bazı firmalar ellerindeki malzemenin yetersizliğini gizlemek için manken kartını kullanmış. İtiraf etmeliyim ki VIP gününe özel getirilmiş göz alıcı mankenler araçlardan çok daha sıcak ve ilgi çekici duruyordu. Kabul etmek gerekiyor ki ithal mankenlerin bulunduğu standların ratingleri diğerlerine göre kesinlikle çok daha yüksek. Bu da başarılı bir pazarlama taktiği…

20150521_162912 (2)

Yeni modelleri bekleyenler elbette tamamiyle sükutu hayale uğramadı. Bazı firmalar aylar evvel tanıtılan yeni modellerini getirmişlerdi. Ama bu kez de fiyat bilgisi yada katalog yoktu. İlgilendiğiniz bir aracın fuar sonrası test sürüşü imkanı da olmayınca hevesiniz kırılıyor sadece aracın içine ve dışına bakınmakla yetiniyorsunuz. Firmaların bu konuda ilerleme yapması şart. Test sürüşlerinin özendirilmesi ve satışta çeşitliliğin arttırılması müşteri kazanımında önemli rol alacaktır. Ezbere araç alınır mı? Nasıl olsa müşteri hazır zihniyeti sadece tembellik yapar satışta. İşler terse dönünce kompanze etmek için kampanyaya başvurmak işin kolay yanı ve düşük karlarla yetinmeyi gerektiren maliyetli tarafıdır.

Kartvizit konusu ise hala bir sıkıntı. Ziyaretçiler görüştükleri satış temsilcilerinden kartvizit bulamayınca klasik yöntemler devreye giriyor. Form doldurmak, telefon bırakmak vs. Bu sene tablet PC ile dolaşıp müşteri bilgisini toplayanları görünce pek şaşırmadık ama bu imkanı dahi yeterince kullanamayanları ve acemilik çekenleri görünce düşünmek durumunda kaldık? Üniversitelerimizde mezuniyet seviyesinde part time çalışmak için fuara gelen gençlerimiz neden teknolojiye bu kadar uzak kalırlar acaba? Gençlerimiz bizi üst lige ve zirveye taşıyacaksa en üst donanımda eğitim seviyesine sahip olmalılar. Ama bu sadece üniversite ile değil ciddi bir kişisel çaba ve azim gerektirir.

20150521_160413

Eksiklere devam edersek; Bu kadar yol ve zaman kat ederek gelinen bir fuar sahasında yere halı sermek sorunları gizlemiyor. Yerinden oynayan kapaklar, tümsekler, kablolar, kötü tasarlanmış ve gizli tuzak şeklindeki basamaklar çok fazla heyecana kapılmadan dikkatli bir şekilde yürümenizi gerektiriyor.

Yeni model tanıtımı yapılan bir standın önünden geçerken konuşmacının sanki bu kadar gürültüye gerek ve ihtiyacı varmış gibi kulaklarımızda çınlayan sesi ve üstüne üstlük berbat sunumu vs. derken firmaların bunlara dahi yeterince özen göstermemesi bizde ciddi bir soru işareti bıraktı? Acaba TED organizasyonlarından ilham mı alınsa biraz?

Üst grup müşterilere hitap eden bazı firmaların yeni ve güncel model getirmemesi ve sadece lütfederek katılmış izlenimi, zengin potansiyel müşterilerin fuarı değil showroom’ u tercih ettiğinin bir kanıtı gibiydi. Geri kalan ziyaretçi profili ise zaten bu firmalar için gereksiz ve önemsiz kuru kalabalık herhalde? Çevresi kapatılan ve özel güvenlik içeren standlar yada sıfır km. gibi gösterilen ama kullanılmış araçlarla yapılan tanıtımda hedef kim ve ne olabilir? Kusura bakmayın ama bu araçlar zaten yollarda karşımıza çıkıyor. Üstelik sahipleri sizden daha iyi şov yapıyor sayın yetkililer!…

20150521_160722 (2)

İhracatta ve ithalatta lokomotif sektörümüz olan otomotiv sektörünün bu fuarda maalesef geçer not aldığına inanmıyorum. Zira bu yükseliş ve telaffuz edilen rakamlar ihtişamlı ve göz kamaştıran bir fuara ev sahipliği yapmalıydı. Bırakın yurtiçini yurtdışında ses getirmeliydi. Firmalar bu konuda daha ciddi ve ısrarcı olmalıydı. Sadece bilinen araçların sergilenmesi değil yeni hatta konsept araçların ağırlıklı sunulması gerekirdi. Yardımcı teknolojik yeniliklerin ve uygulamaların gerek donanım ve gerekse yazılım olarak sunumu yapılmalıydı vs. vs.

Eski dostlarımızı görüp, fotoğraflarımızı çekip, fuar alanını dolaştıktan sonra aklımızdaki tek düşünce bir an evvel köprü trafiğine takılmadan salondan çıkmaktı. Tabi girişi nispeten kolay da olsa çıkışı bulmak da ayrı bir maharet gerektiriyor.  Nihayet çıkış noktamızı bulduğumuzda bizi karşılayan ve 3 bayandan oluşan müzik grubu konserine hala devam ediyordu. Son fotoları ise onların emeği ve sanatı için kullandık.

20150521_171319

Otoparkta aracı bulmak ve çıkmak derken 17.30’ da başladığımız dönüş serüveni 20.00 civarında son buldu. Biraz daha uzun sürse neredeyse İstanbul-Ankara arası otomobil yolculuğuna eşdeğer bu sürede yaşadığımız tüm yorgunluğa rağmen güzel bir gün geçirdik.

Ama artık bazı şeylerin düşünülmesi ve aşılması şart. Fuar organizasyonu bir yana mesela F1 pisti gibi dev bir alan boş dururken neden burada hiç fuar düşünülmez? Hazır test sürüşü amacıyla pistte duruyor…Veya Kurtköy civarı bir başka seçenek olabilir. Yada araba galerilerinin toplandığı büyük araç alışveriş merkezleri gibi katlı fuar alanı mı olsa daha mantıklı en azından şehir içinde devasa arsa bulmanın zorluğu açısından alternatif olabilir?

Evet metrobüs, İstanbul ve köprü trafiğinden telef olmamak için en iyi alternatif ama o da yaklaşık 1.5 saat civarı ve genellikle ayakta sürüyor. Bu zahmete katlanmaktaki tek teselliniz ise işin ekonomik boyutunun yanı sıra araba parkı ve saatlerce direksiyonda dur kalk yapmamak olacaktır.

Günün anlamlı özeti ise ulaşım için harcadığımız neredeyse 5 saati bulan süreydi ve bu süre fuar ziyareti boyunca geçirdiğimiz zamandan daha fazlaydı. Bu hafta sonuna kadar sürecek fuarı ziyaret etmenizi tavsiye ederken herkese keyifli bir zaman geçirmesini dilerim. Fuar’ da emeği geçen herkesi tebrik ederken bu tür sektörel fuarların ülkemiz ekonomisine daha büyük katkılar ve yenilikler getirmesini temenni ederim. Ama değerli otomotivciler, lütfen artık hedefleri ve vizyonumuzu büyütelim. Otomobilci deyimiyle vites arttıralım!

20150521_155251 (2)